🔹 सावित्रीबाई फुले : शिक्षण, समता आणि धैर्याची ज्योत

आज सावित्रीबाई फुले यांची जयंती. ही केवळ एका थोर स्त्रीची आठवण करण्याची तारीख नाही, तर समाजाच्या अंधारात ज्ञानाचा दिवा पेटवणाऱ्या क्रांतीची आठवण आहे.

सावित्रीबाई फुले यांचा जन्म ३ जानेवारी १८३१ रोजी सातारा जिल्ह्यातील नायगाव येथे झाला. त्या काळात स्त्री शिक्षणाची कल्पनाही पाप मानली जात होती. स्त्रियांना शिकण्याचा अधिकार नाही, अशी समाजाची ठाम धारणा होती. अशा परिस्थितीत सावित्रीबाई फुले शिक्षिका होऊन उभ्या राहिल्या, ही गोष्टच त्यांच्या धैर्याचे प्रतीक आहे.

📚 भारतातील पहिल्या स्त्री शिक्षिका

महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या प्रेरणेने आणि पाठबळाने सावित्रीबाई फुले यांनी शिक्षणाची वाट धरली. पुण्यातील भिडे वाड्यात त्यांनी भारताची पहिली मुलींची शाळा सुरू केली. शाळेत जाताना समाजातील लोक त्यांच्यावर दगड, शेण, चिखल फेकायचे. तरीही त्यांनी शिक्षणाचा मार्ग सोडला नाही. शाळेत जाण्यासाठी त्या नेहमी एक जादा साडी सोबत ठेवत, ही गोष्ट त्यांच्या सहनशीलतेचे आणि जिद्दीचे दर्शन घडवते.

✊ स्त्री स्वातंत्र्याची पहिली पावले

सावित्रीबाई फुले यांनी केवळ शिक्षणावरच भर दिला नाही, तर स्त्री जीवनाशी निगडित अनेक प्रश्नांवर ठाम भूमिका घेतली.
– बालविवाहाला विरोध
– विधवा स्त्रियांसाठी आधार
– गर्भवती विधवांसाठी सुरक्षित निवारा
– स्त्री-पुरुष समानतेचा पुरस्कार

त्यांनी विधवांसाठी आश्रम सुरू केला आणि समाजाने नाकारलेल्या स्त्रियांसाठी आईसारखी उभी राहिल्या.

🖋 कवयित्री आणि विचारवंत

सावित्रीबाई फुले या केवळ शिक्षिका नव्हत्या, तर संवेदनशील कवयित्रीही होत्या. “काव्यफुले” आणि “बावनकशी सुबोध रत्नाकर” या त्यांच्या रचनांमधून शिक्षण, स्वाभिमान आणि सामाजिक जागृतीचा संदेश दिला आहे. त्यांच्या कविता आजही प्रेरणादायी वाटतात.

🤍 साथीच्या आजारातही माणुसकी

१८९७ साली पुण्यात प्लेगची साथ पसरली असताना सावित्रीबाई फुले स्वतः रुग्णांची सेवा करत होत्या. एका रुग्णाला वाचवताना त्यांना संसर्ग झाला आणि त्यातच त्यांचे निधन झाले. सेवेतच आयुष्य अर्पण करणारी ही महान स्त्री शेवटपर्यंत समाजासाठी झटत राहिली.

🌸 आजच्या पिढीसाठी संदेश

आज जेव्हा आपण मुलींच्या शिक्षणाबद्दल, स्त्री सक्षमीकरणाबद्दल बोलतो, तेव्हा सावित्रीबाई फुले यांचे कार्य पाया ठरते. त्यांनी दाखवलेला मार्ग आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे.

सावित्रीबाई फुले म्हणजे – – अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याचे धैर्य
– शिक्षणातून समाज बदलण्याची ताकद
– स्त्रीला माणूस म्हणून पाहण्याची दृष्टी

आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त एवढेच म्हणावेसे वाटते —
👉 “ज्या समाजाने त्यांना विरोध केला, त्याच समाजाला त्यांनी ज्ञान दिले.”

🙏 क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांना मानाचा मुजरा